नागपूर : नवीन नागपूर प्रकल्पातील भूसंपादनाबाबत अजूनही नाराजी असली तरी, हेही एक सत्य आहे की या भव्य प्रकल्पाने अनेक शेतकऱ्यांना नवजीवन दिले आहे. जमिनीची भरपाई मिळाल्यानंतर ग्रामीण आणि आसपासच्या भागातील शेतकऱ्यांचे जीवन कसे बदलले आहे, याचे एक उदाहरण दीपक डोमाजी गोत्रे आणि त्यांचे मोठे बंधू सुनील डोमाजी गोत्रे यांच्या कथेतून दिसून येते. हे विशेष उल्लेखनीय आहे की, नया नागपूर प्रकल्पासाठी जमीन संपादन करणाऱ्याकरिता, नागपूर महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण थेट खरेदी प्रक्रियेअंतर्गत शेतकऱ्यांना ५ पट भरपाई देत आहे.
याशिवाय, प्रति एकर १५०० चौरस फुटांचा एक विकसित भूखंडही दिला जात आहे. सरकारने जमिनीच्या नोंदणीवरील मुद्रांक शुल्कही माफ केले आहे. एनएमआरडीए मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या ‘नवीन नागपूर’ या महत्वाकांक्षी प्रकल्पात सक्रियपणे सहभागी आहे. या दोन शेतकरी भावांकडे नवीन नागपूर परिसरात सुमारे ६.२५ एकर जमीन होती, जी त्यांच्या वडिलांनी आपली वडीलोपार्जित जमीन विकून त्यांच्या नावावर केली होती. नवीन नागपूर प्रकल्पात त्यांच्या जमिनीचे संमतीने अधिग्रहण करण्यात आले. त्याबदल्यात, त्यांना नागपूर महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाकडून नुकसान भरपाई म्हणून १७ कोटी ८७ लाख रुपये आणि ६ विकसित भूखंड मिळाले.
नुकसानभरपाई मिळण्यापूर्वी, दीपक आणि त्यांचे कुटुंब अत्यंत बिकट आर्थिक परिस्थितीत होते. दीपक एक मेडिकल दुकान आणि एक इंटरनेट सेंटर चालवत असे, पण इंटरनेट सेंटर बंद झाल्यामुळे त्याचे संपूर्ण उत्पन्न नाहीसे झाले, परिस्थिती इतकी बिकट झाली की, कर्ज फेडण्यासाठी त्याला आपले मेडिकल दुकान आणि वाहन विकावे लागले.
शेतीवर अवलंबून असलेले ते कुटुंब, यापूर्वी पावसाअभावी दुष्काळाचा सामना करत होते. जर त्यांना यावर्षी पैसे मिळाले नसते, तर त्यांची परिस्थिती अत्यंत बिकट झाली असती. अशा कठीण काळात, ही भरपाई त्या कुटुंबासाठी जीवनदायी ठरली. पण विशेष गोष्ट ही होती की, एवढी मोठी रक्कम मिळाल्यानंतर त्या दोन भावांनी तिचा खूप हुशारीने वापर केला.
त्या भावांनी मिळून ग्रामीण नागपूर परिसरात २० एकर शेतजमीन खरेदी केली. सुनील आणि दीपक यांनी हिंगणा येथे एक निवासी भूखंड आणि एक रो-हाऊसदेखील खरेदी केले. आपल्या कुटुंबाचे संरक्षण करण्यासाठी, त्यांनी त्यांच्या आई-वडिलांच्या नावावर प्रत्येकी ५० लाख रुपयांच्या मुदत ठेवी उघडल्या, ज्यातून आता त्यांना दरमहा ५० ते ६० हजार रुपये मिळतात, ज्यामुळे त्यांना कधीही दुसऱ्याच्या समोर हात पसरावा लागत नाही.
याव्यतिरिक्त, दोन्ही भावांनी प्रत्येकी १ कोटींच्या मुदत ठेवी केल्यामुळे त्यांना मासिक उत्पन्नाचा एक भक्कम स्रोत मिळाला. त्यामुळे एकेकाळी आर्थिक अडचणी आणि कर्जात अडकलेल्या या कुटुंबाला सर्वांगीण विकास साधता आला आणि त्यांचे भविष्य सुरक्षित झाले. त्याचप्रमाणे, विजय चिंचोळकर, अर्चना इटणकर आणि संकरी जाधव यांसारख्या शेतकऱ्यांसाठी त्यांच्या जमिनीला मिळालेली भरपाई जीवनदायी ठरली आहे.
एनएमआरडीएला ९५ टक्के मंजुरी
नवीन नागपूर प्रकल्पाच्या जलद प्रगतीचा पुरावा म्हणजे, एनएमआरडीएला जमीन संपादनासाठी ९५ टक्के शेतकरी आणि जमीनमालकांची संमती आधीच मिळाली आहे. याचा अर्थ असा की, हे शेतकरी आपली जमीन काढून घेण्यास तयार आहेत. एनएमआरडीएच्या अधिकाऱ्यांचा दावा आहे की, शेतकरी या प्रकल्पावर समाधानी आहेत. एनएमआरडीएने मे महिन्यात जमीन संपादनाला सुरुवात केली. केवळ सहा महिन्यांत, एनएमआरडीएने ९५ टक्के संमती मिळवली आहे आणि ५० टक्क्यांहुन अधिक संपादन पूर्ण केले आहे.














